(Mặt trận) - Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang định hình lại toàn bộ cấu trúc kinh tế - xã hội trên quy mô toàn cầu, chuyển đổi số không còn là một sự lựa chọn tham khảo, mà đã trở thành xu thế tất yếu, là mệnh lệnh của sự phát triển và hội nhập.
 |
| Ảnh minh họa |
Quán triệt tinh thần cốt lõi đó, Hội LHPN Việt Nam, với tư cách là một tổ chức chính trị - xã hội rộng lớn, đại diện cho quyền, lợi ích hợp pháp và chính đáng của hơn một nửa dân số, đang đứng trước sứ mệnh lịch sử quan trọng: dẫn dắt, hỗ trợ và đảm bảo mọi phụ nữ Việt Nam đều được tham gia, thụ hưởng và làm chủ trong kỷ nguyên số, kiên quyết không để bất kỳ người phụ nữ nào bị bỏ lại phía sau.
Thể chế hóa tầm nhìn chiến lược qua những định hướng then chốt từ Đảng và Chính phủ
Nền tảng tư duy chiến lược cao nhất về kỷ nguyên số của đất nước đã được xác lập vững chắc thông qua Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Nghị quyết đã khẳng định rõ ràng chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu, là yếu tố then chốt, mang tính quyết định để đổi mới phương thức quản trị quốc gia, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy sự phát triển vũ bão của lực lượng sản xuất hiện đại.
Cụ thể hóa đường lối, chủ trương sáng suốt của Đảng, Chính phủ đã kịp thời ban hành hai văn bản mang tính trụ cột, đóng vai trò bản lề cho giai đoạn phát triển mới. Đó là Quyết định số 1266/QĐ-TTg ngày 14/7/2026 phê duyệt Chiến lược quốc gia về chuyển đổi số giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2045 (Quyết định 1266) và Nghị quyết số 66.22/2026/NQ-CP ngày 09/7/2026 về phát triển công dân số (Nghị quyết số 66.22). Đây là hai văn kiện pháp lý đặc biệt quan trọng, định hình lộ trình phát triển toàn diện, xác lập quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp về chuyển đổi số quốc gia, trong đó có rất nhiều nội dung trực tiếp liên đới tới chức năng, nhiệm vụ của Hội LHPN Việt Nam.
Nghiên cứu sâu sắc Chiến lược quốc gia (Quyết định 1266), có thể thấy sự nhấn mạnh mạnh mẽ vào nhiệm vụ đẩy mạnh phổ cập kỹ năng số cơ bản, kỹ năng an toàn số, thanh toán số, chữ ký số và sử dụng hiệu quả dịch vụ công trực tuyến. Chính phủ đã chỉ rõ yêu cầu thiết thực về việc triển khai phong trào "Bình dân học vụ số", phát triển các nền tảng hỗ trợ học tập suốt đời.
Một trong những quan điểm mang tính nhân văn sâu sắc của Chiến lược là quyết tâm thu hẹp khoảng cách số, bảo đảm mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận, sử dụng và thụ hưởng thành quả của sự phát triển công nghệ; trong đó ưu tiên đặc biệt các nguồn lực hỗ trợ vùng sâu, vùng xa, đồng bào dân tộc thiểu số, khu vực biên giới, hải đảo và các nhóm đối tượng yếu thế trong xã hội[1].
Đồng thời, Chiến lược đặt ra trọng trách to lớn về việc bảo vệ người dân trên không gian mạng, định hướng thúc đẩy môi trường mạng xã hội an toàn, lành mạnh, phòng chống sự xâm nhập của các yếu tố phi văn hóa, phản cảm, qua đó tạo ra tấm khiên bảo vệ vững chắc cho trẻ em và phụ nữ trước những rủi ro phi truyền thống[2]. Đối với các tổ chức chính trị - xã hội, văn bản yêu cầu sự tham gia tích cực vào các hoạt động truyền thông, đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số, đóng vai trò cầu nối đưa tri thức số đến từng khu dân cư.
Phụ nữ Việt Nam - Trung tâm và động lực của tiến trình chuyển đổi số
Sự chuyển mình của đất nước không thể tách rời sự vươn lên của phụ nữ. Phụ nữ hiện đang chiếm tới 50.1% dân số Việt Nam và đóng góp 46.7% vào lực lượng lao động của toàn xã hội[3]. Trong mỗi tế bào gia đình, người phụ nữ thường đóng vai trò là "giám đốc tài chính", trung tâm quyết định các khoản chi tiêu, đầu tư, và quan trọng hơn cả, họ là những người thầy đầu tiên giáo dục, uốn nắn kỹ năng số đầu đời cho con trẻ. Ra ngoài xã hội, họ là lực lượng lao động cốt cán, đóng góp to lớn vào sự phát triển kinh tế, đồng thời là những người gìn giữ, xây dựng và bảo vệ nền tảng văn hóa gia đình truyền thống.
Tại Lễ kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam và Đại hội Thi đua yêu nước lần thứ V (ngày 02/10/2025), Đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đã có bài phát biểu chỉ đạo mang tính định hướng chiến lược vô cùng sâu sắc, nhấn mạnh: Phụ nữ có vị trí đặc biệt quan trọng, là trung tâm của các chuyển đổi - chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và chuyển đổi nhân lực[4].
Tổng Bí thư đã phác họa bức tranh toàn cảnh về chân dung người phụ nữ Việt Nam hôm nay đa sắc mà thống nhất: bản lĩnh - trí tuệ - nhân ái - sáng tạo - bền bỉ. Từ những nữ nông dân tần tảo thay chồng cày cấy, đến lực lượng nòng cốt trong các ngành công nghiệp dệt may, da giày, điện tử; từ những nữ trí thức, nhà khoa học đầu ngành, nữ doanh nhân thành đạt cho đến cán bộ lãnh đạo các cấp, phụ nữ Việt Nam luôn tỏa sáng bằng trí tuệ và sự kiên trì.
Tổng Bí thư đã gợi mở 10 định hướng trọng tâm như những "đột phá chiến lược" cho phong trào phụ nữ giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn 2045. Trong đó, yêu cầu đầu tiên là xây dựng người phụ nữ Việt Nam thời đại mới với các chuẩn mực: Yêu nước - Tự chủ - Bản lĩnh - Nhân ái - Trí tuệ - Sáng tạo - Trách nhiệm - Số - Xanh. Đặc biệt, định hướng thứ ba của Tổng Bí thư yêu cầu phải "bứt phá chuyển đổi số trong Hội và cho hội viên", yêu cầu triển khai mạnh mẽ phong trào "Mỗi phụ nữ - một kỹ năng số cơ bản; mỗi cơ sở Hội - một dịch vụ số thiết thực". Những lời căn dặn này không chỉ là kim chỉ nam mà còn là nguồn cổ vũ, tiếp thêm sức mạnh to lớn để toàn hệ thống Hội vững bước vào kỷ nguyên số.
Gắn kết chủ trương chiến lược với chức năng, nhiệm vụ của hệ thống Hội LHPN Việt Nam
Để biến các chủ trương của Đảng, Nghị quyết của Chính phủ thành những kết quả thực tiễn, có thể đo đếm được, Hội LHPN Việt Nam đã và đang chủ động lồng ghép, cụ thể hóa các chỉ tiêu chiến lược vào mọi mặt công tác Hội.
Thứ nhất, tiên phong phổ cập kỹ năng số thông qua phong trào "Bình dân học vụ số": Sự tương đồng sâu sắc giữa Quyết định 1266 của Chính phủ và định hướng của Tổng Bí thư thể hiện rõ nhất qua yêu cầu phổ cập tri thức số cho toàn dân. Hội LHPN Việt Nam đã cụ thể hóa nhiệm vụ này thông qua Kế hoạch số 750/KH-ĐCT, biến phong trào "Bình dân học vụ số" thành một cao trào học tập sôi nổi, rộng khắp từ thành thị đến nông thôn[5]. Mục tiêu phấn đấu đến năm 2030, 100% cán bộ, hội viên, phụ nữ từ 18 tuổi trở lên có điều kiện tham gia các nền tảng số, dịch vụ thiết yếu.
Phong trào hướng tới việc trang bị cho hội viên "Sức khỏe số" (biết sử dụng công cụ để chăm sóc sức khỏe), "Đạo đức số" (ứng xử văn minh, phòng chống tin giả), và "Trách nhiệm số" (hiểu và sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán điện tử). Yêu cầu "Mỗi phụ nữ - một kỹ năng số cơ bản; mỗi cơ sở Hội - một dịch vụ số thiết thực" chính là triết lý hành động cốt lõi, đưa công nghệ từ những khái niệm vĩ mô trở thành công cụ thiết thực trong đời sống sinh hoạt, lao động của mỗi hội viên.
Thứ hai, kiên định thu hẹp khoảng cách số, chăm lo bảo vệ nhóm phụ nữ yếu thế: Thực tiễn cho thấy, quá trình chuyển đổi số đang đặt ra nhiều thách thức lớn, đặc biệt đối với nhóm phụ nữ nghèo, phụ nữ vùng nông thôn và đồng bào dân tộc thiểu số. Sự thiếu hụt về hạ tầng, thiết bị, cũng như thiếu vắng đội ngũ cán bộ có chuyên môn sâu về công nghệ thông tin tại cơ sở là một rào cản hiện hữu. Song hành cùng chủ trương của Quyết định 1266 về việc ưu tiên hỗ trợ nhóm yếu thế, Hội đã sớm có cam kết mạnh mẽ "Đảm bảo phụ nữ KHÔNG bị bỏ lại phía sau trong tiến trình chuyển đổi số".
Hội đã chủ động hướng dẫn và tổ chức thực hiện các chương trình hỗ trợ chuyên biệt, chuyển đổi các tài liệu hướng dẫn sang ngôn ngữ tiếng dân tộc. Tại các khu vực miền núi, hải đảo, phương pháp "1 kèm 1" – tận dụng sức mạnh của hội viên trẻ, giáo viên, lực lượng vũ trang để tận tình hướng dẫn từng bước cho phụ nữ lớn tuổi, từ cách sử dụng thiết bị di động an toàn đến cách tra cứu thông tin thời tiết, phòng chống lừa đảo – đã minh chứng cho sự linh hoạt và sáng tạo trong phương thức hoạt động Hội.
Thứ ba, thiết lập không gian mạng an toàn và nâng cấp tiêu chí gia đình văn hóa: Môi trường số mang lại vô vàn cơ hội nhưng cũng tiềm ẩn không ít rủi ro về lừa đảo, xâm hại và bạo lực giới trực tuyến. Đồng hành cùng định hướng của Chính phủ về xây dựng mạng xã hội an toàn, lành mạnh, Tổng Bí thư đã chỉ đạo việc nâng cấp phong trào "Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch" thành "5 không, 3 sạch, 3 an" (An toàn - An tâm - An sinh). Trong đó, tiêu chí "An tâm" được hiểu sâu sắc là việc thiết lập một không gian số thực sự thân thiện, an toàn cho phụ nữ và trẻ em. Hội đang nỗ lực bồi dưỡng năng lực nhận diện rủi ro công nghệ cao, phối hợp chặt chẽ cùng các bộ, ngành, các doanh nghiệp viễn thông để xây dựng "không gian mạng an toàn cho phụ nữ", phổ cập kỹ năng an toàn số như một tấm lá chắn tự vệ thiết yếu.
Thứ tư, thúc đẩy kinh tế số, khơi dậy tinh thần khởi nghiệp bền vững: Chuyển đổi số là chìa khóa để phụ nữ mở ra các cơ hội kinh tế mới, thoát nghèo và làm giàu chính đáng. Nhiều cấp Hội đã chủ động hỗ trợ phụ nữ bán hàng trực tuyến, tham gia các sàn thương mại điện tử, ứng dụng công nghệ để truy xuất nguồn gốc nông sản và tiêu chuẩn hóa chất lượng các sản phẩm OCOP. Những nỗ lực này không chỉ nâng tầm giá trị các "sản phẩm do phụ nữ làm chủ" mà còn từng bước đưa kinh tế hội viên tham gia sâu sâu vào chuỗi cung ứng xanh, công bằng trên quy mô toàn cầu.
Khâu đột phá từ sức mạnh của các cấp Hội cơ sở
Chủ trương chỉ thực sự mang lại sức sống khi có phong trào quần chúng mạnh mẽ, có cách làm sáng tạo và kết quả đo đếm được cụ thể. Ngay sau khi Chiến lược và Nghị quyết số 66.22 ban hành, Ban Thường vụ Trung ương Hội đã có những chỉ đạo quyết liệt, yêu cầu Ban Công tác Phụ nữ - Trung ương Hội LHPN Việt Nam và các đơn vị chủ động nghiên cứu, quán triệt đầy đủ Nghị quyết số 66.22 và Chiến lược quốc gia đến 100% cán bộ, cụ thể hóa nội dung vào kế hoạch công tác, đồng thời kịp thời báo cáo những vấn đề phát sinh từ thực tiễn.
Nghị quyết Đại hội Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV đã xác định việc "Chuyển đổi số toàn diện, hướng mạnh về cơ sở, gần dân, vì dân" là một khâu đột phá chiến lược. Theo Kế hoạch 723/KH-ĐCT, phấn đấu đến năm 2030, 100% cán bộ Hội chuyên trách và Chi Hội trưởng, Tổ trưởng ở cấp xã/phường phải sử dụng thành thạo các phần mềm ứng dụng, nền tảng số, mạng xã hội và thậm chí là các công cụ Trí tuệ nhân tạo (AI) trong điều hành công việc. Chỉ khi đội ngũ cán bộ Hội tiên phong làm chủ công nghệ, "chuyển đổi số bắt đầu từ chính mình", thì mới có thể lan tỏa, vận động và dẫn dắt hội viên tiến bước.
Tại cơ sở, nhiều mô hình ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, bình dân học vụ số sáng tạo đang được triển khai, chứng minh tính linh hoạt và bám sát đời sống. Khu vực thành thị tập trung vào mô hình "Tổ Phụ nữ kinh doanh số", nơi cán bộ Hội phối hợp cùng thanh niên tập huấn kỹ năng livestream bán hàng, tạo mã QR thanh toán điện tử. Khu vực nông thôn đẩy mạnh mô hình "Chợ số - Nông thôn số", "Chi hội số", hỗ trợ hợp tác xã đưa nông sản lên các sàn Postmart, Shopee và sử dụng dịch vụ công trực tuyến trong các lĩnh vực thiết yếu.
Đặc biệt, hiện nay, hệ thống Hội đang dồn toàn lực thực hiện nhiệm vụ cấp bách là làm sạch dữ liệu hội viên[6]. Các cấp Hội cơ sở đang phối hợp chặt chẽ với các Chi hội trưởng để đối soát trực tiếp, xác minh thông tin (Họ tên, ngày sinh, số CCCD...) đảm bảo dữ liệu luôn "đúng - đủ - sạch - sống" và khớp nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Đồng thời, các cán bộ Hội đang tích cực tham gia vào "Tổ công nghệ số cộng đồng", sử dụng nhuần nhuyễn các nền tảng báo cáo hiện đại như "Mặt trận số" (mattranso.vn), tạo mạng lưới hỗ trợ chuyển đổi số hiệp đồng và hiệu quả tại từng ngõ xóm.
Quá trình chuyển đổi số quốc gia là một chặng đường dài, đầy thách thức nhưng cũng mở ra những chân trời cơ hội rộng lớn. Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, với bản lĩnh vững vàng và trí tuệ đổi mới, đã và đang thể hiện rõ nét vai trò tiên phong, là cầu nối bền chặt đưa các chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước đi sâu vào đời sống của hàng chục triệu phụ nữ Việt. Thông qua việc hiện thực hóa hiệu quả Quyết định số 1266, Nghị quyết 66.22 và tư tưởng chỉ đạo chiến lược của Nghị quyết 57, phụ nữ Việt Nam chắc chắn sẽ trở thành một lực lượng cách mạng mạnh mẽ, một động lực phát triển không thể thiếu, cùng toàn Đảng, toàn dân tộc tự tin bước vào kỷ nguyên vươn mình rực rỡ, xây dựng một Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc và phát triển bền vững.
[1] Khoản 2, Điều 1, Quyết định số 1266/QĐ-TTg ngày 14/7/2026
[2] Phụ lục II, Quyết định số 1266/QĐ-TTg ngày 14/7/202
[3] Tổng cục Thống kê
[4] Bài phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm ngày 02/10/2025
[5] Kế hoạch số 750/KH-ĐCT ngày 2025/2026 của Đoàn Chủ tịch TW Hội LHPN Việt Nam
[6] Quy trình số 01/BCTPN-QLHC ngày 24/10/2025 giữa Ban Công tác Phụ nữ và Cục C06 - Bộ Công an
Theo Báo Phụ nữ Việt Nam