Quang cảnh Trung tâm thảo luận số 4. Ảnh: Hữu Chánh

Không ngừng tự đổi mới

Phát biểu tại phiên thảo luận, ông Vũ Anh Đức cho biết, đất nước ta đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ, vận hội nhưng cũng đặt ra không ít thách thức đối với phong trào công nhân và hoạt động công đoàn. Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và những biến động của thị trường lao động đòi hỏi tổ chức công đoàn phải không ngừng tự đổi mới.

“Để khẳng định vai trò cốt lõi và duy nhất của công đoàn trong việc đại diện, bảo vệ người lao động, việc đổi mới công tác tuyên truyền, vận động và công tác nữ công không chỉ là nhiệm vụ thường xuyên mà còn là nhiệm vụ có ý nghĩa then chốt, mang tính sống còn. Tuyên truyền, vận động phải là vũ khí sắc bén để định hướng tư tưởng, xây dựng niềm tin vững chắc cho người lao động. Công tác nữ công phải là giải pháp căn cơ để bảo vệ, phát huy vai trò của hơn một nửa lực lượng lao động xã hội trong nền kinh tế số hiện nay” - ông Vũ Anh Đức nhấn mạnh.

Ông Vũ Anh Đức, Ủy viên Đoàn Chủ tịch, Phó Bí thư Đảng ủy Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam phát biểu tại Trung tâm thảo luận số 4. Ảnh: Hữu Chánh

Từ bối cảnh đó, ông Vũ Anh Đức yêu cầu Trung tâm thảo luận số 4 giải quyết 3 vấn đề quan trọng: Cần nhận diện thẳng thắn các nút thắt, phân tích rõ những hạn chế, bất cập, những mô hình tuyên truyền đã cũ kỹ, lạc hậu và những khoảng trống trong việc chăm lo, bảo vệ quyền của lao động nữ tại cơ sở; tìm ra các giải pháp đột phá, tập trung trí tuệ, đề xuất các giải pháp khả thi, mang tính đổi mới nhằm tiếp cận người lao động, ứng dụng công nghệ thông tin trong tuyên truyền và nâng cao chất lượng hoạt động của ban nữ công quần chúng; thống nhất ý chí, biến những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn thành chương trình hành động cụ thể, đồng bộ để có thể áp dụng ngay sau khi Đại hội XIV kết thúc.

Đề xuất thí điểm "Nhãn hiệu doanh nghiệp bình đẳng giới"

Bà Nguyễn Thị Ngọc Ánh, Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Đà Nẵng phát biểu tại phiên thảo luận. Ảnh: Hữu Chánh

Trình bày tham luận tại Trung tâm thảo luận số 4, bà Nguyễn Thị Ngọc Ánh, Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Đà Nẵng cho biết, nhiệm kỳ 2026 - 2031, nữ công nhân, viên chức, lao động đứng trước những thách thức lớn từ áp lực công việc gia tăng trong bối cảnh cạnh tranh thị trường lao động ngày càng gay gắt; yêu cầu bức thiết về kỹ năng số và khả năng thích ứng với cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư; áp lực "đa vai trò" khi đồng thời phải gánh vác trách nhiệm sản xuất, nuôi dưỡng và chăm sóc gia đình…

Do vậy, đây là bối cảnh đòi hỏi công tác nữ công phải được đổi mới mạnh mẽ, toàn diện, thực chất hơn, không thể tiếp tục dừng ở cách làm cũ. Những yếu tố đó không chỉ tác động đến hiệu quả lao động mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển toàn diện của phụ nữ.

Để nâng cao chất lượng, hiệu quả phong trào nữ công nhân, viên chức, lao động và hoạt động công tác nữ công công đoàn các cấp trong thời gian tới, theo bà Ánh, công tác tuyên truyền, vận động phải chuyển từ "làm cho đủ hoạt động" sang "làm để giải quyết nhu cầu thật sự" của nữ đoàn viên.

Mỗi năm, các công đoàn cơ sở phải tổ chức ít nhất 2 buổi tư vấn/sinh hoạt chuyên đề thiết thực, gắn với nhu cầu thực tế của nữ đoàn viên tại đơn vị. Khai thác tối đa nền tảng số để thông tin, tuyên truyền, lấy ý kiến, khảo sát nhu cầu nữ đoàn viên. Chuyển các hội nghị tuyên truyền dạng một chiều sang hình thức đối thoại, tọa đàm, hỏi - đáp trực tuyến có tương tác thực sự.

"Đảm bảo đến cuối nhiệm kỳ, ít nhất 80% nữ đoàn viên được tiếp cận ít nhất 1 hình thức tuyên truyền số/năm; 90% nữ đoàn viên hiểu đúng các quyền lợi cơ bản của lao động nữ theo quy định pháp luật hiện hành" - Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động TP Đà Nẵng cho biết.

Để hướng hoạt động công đoàn mạnh về cơ sở, bám sát nhu cầu thực tế, theo bà Ánh, cần phải ứng dụng công nghệ số vào quản lý nữ công một cách hệ thống, bài bản, xây dựng và đưa vào vận hành cơ sở dữ liệu nữ đoàn viên tích hợp các thông tin cơ bản. Trên cơ sở dữ liệu đó, phân loại đối tượng để có chương trình hỗ trợ phù hợp, không làm đại trà, cào bằng.

"Bảo vệ quyền lợi lao động nữ phải đi từ gốc rễ, từ thể chế, chính sách và thỏa ước lao động tập thể, không thể chỉ dừng ở hỗ trợ từng trường hợp cụ thể.

Cần phấn đấu đến cuối nhiệm kỳ, 100% công đoàn cơ sở trong doanh nghiệp có ký kết thỏa ước lao động tập thể, trong đó bắt buộc phải có các điều khoản riêng về: Chế độ thai sản mở rộng (ngoài quy định tối thiểu của luật), giờ nghỉ cho con bú, bố trí ca làm việc linh hoạt cho phụ nữ có con nhỏ dưới 36 tháng tuổi, hỗ trợ gửi trẻ, khám sức khỏe phụ khoa định kỳ" - Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động TP Đà Nẵng đề xuất.

Bà Ánh nhấn mạnh, bình đẳng giới không thể chỉ nêu trong nghị quyết mà phải được thực hiện bằng hành động cụ thể, có đo lường, có trách nhiệm. Do vậy, bà Ánh đề xuất thí điểm "Nhãn hiệu doanh nghiệp bình đẳng giới", vinh danh các giải thưởng đối với doanh nghiệp cần cam kết và thực hiện tốt bình đẳng giới (trả lương công bằng, tỉ lệ nữ trong vị trí quản lý từ 30% trở lên, có chính sách thân thiện với phụ nữ có thai và nuôi con nhỏ). Đưa tiêu chí bình đẳng giới vào bình xét danh hiệu thi đua của doanh nghiệp và công đoàn cơ sở...

Đổi mới, phát huy hiệu quả các thiết chế văn hóa công đoàn

Bà Nguyễn Thị Thu Thủy, Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Hà Nội cho biết, các thiết chế văn hóa công đoàn tạo sự gắn kết giữa người lao động với doanh nghiệp và tổ chức công đoàn. Ảnh: Hữu Chánh

Trình bày tham luận tại Trung tâm thảo luận số 4, bà Nguyễn Thị Thu Thủy, Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Hà Nội cho biết, các thiết chế văn hóa công đoàn không chỉ góp phần nâng cao đời sống tinh thần, xây dựng môi trường làm việc văn minh mà còn tạo sự gắn kết giữa người lao động với doanh nghiệp và tổ chức công đoàn; qua đó củng cố niềm tin, khơi dậy tinh thần cống hiến và xây dựng giai cấp công nhân hiện đại trong thời kỳ mới.

Tuy nhiên, trước yêu cầu của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chuyển đổi số quốc gia, việc xây dựng và phát huy hiệu quả các thiết chế văn hóa công đoàn vẫn còn nhiều khó khăn, bất cập. Một số thiết chế còn thiếu đồng bộ; cơ sở vật chất xuống cấp; nội dung hoạt động ở một số nơi chưa thật sự hấp dẫn; nguồn lực đầu tư còn hạn chế; trong khi nhu cầu hưởng thụ văn hóa, giải trí, học tập, chăm sóc sức khỏe tinh thần của công nhân lao động ngày càng cao và đa dạng.

Đặc biệt, đặc thù lao động theo ca kíp khiến việc tập hợp công nhân tham gia sinh hoạt thường xuyên còn gặp nhiều khó khăn.

Từ thực tiễn đó, bà Thủy cho rằng cần quan tâm nâng cấp các điểm sinh hoạt văn hóa công nhân hiện có theo hướng đa chức năng, tích hợp không gian sinh hoạt cộng đồng, thư viện, sân chơi thể thao, tư vấn pháp luật, chăm sóc sức khỏe tinh thần và ứng dụng công nghệ số. Phấn đấu mỗi khu công nghiệp lớn đều có không gian văn hóa dành riêng cho công nhân lao động, thực sự trở thành “điểm tựa tinh thần” của đoàn viên sau giờ làm việc.

Cùng với đó, đẩy mạnh các chương trình lưu động đưa văn hóa đến với công nhân như “sân chơi cuối tuần”, “đêm văn hóa công nhân”, “cà phê pháp luật”… nhằm tạo môi trường sinh hoạt gần gũi, hấp dẫn, dễ tiếp cận. Khuyến khích doanh nghiệp dành quỹ đất, bố trí không gian sinh hoạt văn hóa cho công nhân; đẩy mạnh xã hội hóa các hoạt động văn hóa, thể thao, chăm sóc đời sống tinh thần cho người lao động...

Theo Báo Lao Động