Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga: Dân chủ phải được thực hiện thực chất, tránh dân chủ hình thức

(Mặt trận) - Ngày 9/9, Đoàn giám sát của Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam về thực hiện dân chủ ở cơ sở gắn với trách nhiệm của người đứng đầu đã làm việc với xã Quang Minh, thành phố Hà Nội. Bà Hà Thị Nga, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Trưởng Đoàn giám sát, chủ trì buổi làm việc.

Điều lệ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa XI: Thống nhất tổ chức và hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong nhiệm kỳ mới

Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài trao tặng Huy hiệu 45 năm tuổi Đảng cho GS.TS Nguyễn Thị Doan

Mỗi cán bộ là hạt nhân đoàn kết, góp phần xây dựng cơ quan trong sạch, vững mạnh

 Quang cảnh buổi làm việc

Tạo cơ sở tăng cường phối hợp trong thực hiện các nhiệm vụ chính trị tại địa phương

Báo cáo với Đoàn giám sát, Chủ tịch UBND xã Quang Minh Nguyễn Tiến Dũng cho biết, thời gian qua, việc thực hiện dân chủ ở cơ sở trên địa bàn được cấp ủy, chính quyền xã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện đồng bộ. Đảng ủy xã đã thành lập Ban Chỉ đạo xây dựng và thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở; UBND xã xây dựng kế hoạch thực hiện dân chủ hằng năm, rà soát quy chế làm việc và phân công rõ trách nhiệm đối với từng cơ quan, đơn vị. HĐND, UBND và Ủy ban MTTQ Việt Nam xã cũng ký kết quy chế phối hợp công tác nhiệm kỳ 2026-2031, tạo cơ sở tăng cường phối hợp trong thực hiện các nhiệm vụ chính trị tại địa phương.

Việc công khai, minh bạch những nội dung liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích của Nhân dân được xã Quang Minh chú trọng, nhất là trong các lĩnh vực quy hoạch, đất đai, đầu tư, giải phóng mặt bằng, tài chính - ngân sách và an sinh xã hội. Từ ngày 1/7/2025 đến nay, địa phương đã công khai 340 dự án, công trình với tổng mức đầu tư khoảng 6.619,9 tỷ đồng.

Cùng với đó, xã đẩy mạnh cải cách hành chính, công khai đầy đủ các thủ tục hành chính, từng bước nâng cao chất lượng giải quyết công việc cho người dân và doanh nghiệp. Từ ngày 1/7/2025 đến 30/7/2026, xã đã tiếp nhận hơn 18.500 hồ sơ hành chính, trong đó tỷ lệ giải quyết đúng và trước hạn đạt 99,23%; tỷ lệ số hóa hồ sơ và thanh toán trực tuyến đạt 100%.

Quyền làm chủ của nhân dân được phát huy thông qua việc tổ chức lấy ý kiến đối với các quy hoạch, dự án đầu tư, phương án giải phóng mặt bằng và sắp xếp thôn. Trong việc sắp xếp thôn, tỷ lệ cử tri tham gia lấy ý kiến đạt 94,55%, tỷ lệ đồng thuận trên 91%; qua đó, số thôn được sắp xếp từ 31 xuống còn 18 mà không phát sinh khiếu nại, tố cáo.

 Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Hà Thị Nga phát biểu tại buổi làm việc

Tiếp tục nghiên cứu các hình thức thực hiện dân chủ trên nền tảng số

Phát biểu tại buổi làm việc, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Hà Thị Nga đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, sự chuẩn bị nghiêm túc, chu đáo của cấp ủy, chính quyền, các cơ quan, đơn vị của xã Quang Minh đối với nội dung giám sát việc thực hiện dân chủ ở cơ sở gắn với trách nhiệm của người đứng đầu theo Quy định số 124-QĐ/TW của Ban Bí thư.

Đánh giá về kết quả thực hiện tại địa phương, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga cho rằng, những kết quả xã Quang Minh đạt được thời gian qua là đáng ghi nhận. Là địa bàn có quy mô dân số lớn, hội tụ đặc điểm của khu vực nông thôn, đô thị và khu công nghiệp, xã phải đối mặt với yêu cầu rất cao trong công tác quản lý, điều hành và giải quyết các vấn đề phát sinh từ thực tiễn. Tuy nhiên, địa phương đã có nhiều nỗ lực tạo dựng môi trường xã hội ổn định, củng cố sự đồng thuận trong nhân dân và từng bước giải quyết những vấn đề tồn đọng kéo dài.

Kết quả đó cho thấy việc thực hiện dân chủ ở cơ sở có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong tạo dựng sự đồng thuận xã hội và môi trường thuận lợi cho phát triển. Không có địa phương nào có thể phát triển bền vững nếu không có sự đồng thuận, ủng hộ và tham gia tích cực của người dân. Do đó, thực hiện tốt dân chủ ở cơ sở không chỉ là yêu cầu của pháp luật mà còn là yêu cầu tự thân trong quá trình phát triển của mỗi địa phương. Khi Nhân dân đồng thuận, xã hội ổn định, niềm tin được củng cố thì đó chính là nền tảng quan trọng để thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.

Phó Chủ tịch - Tổng thư ký Hà Thị Nga cũng đánh giá cao sự chủ động của xã Quang Minh trong ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số để mở rộng các kênh tiếp nhận, trao đổi thông tin với nhân dân. Việc hình thành các nhóm thông tin trên nền tảng số, kết nối đến các thôn, tổ dân phố và các tổ chức trong hệ thống chính trị đã góp phần giúp chính quyền nắm bắt kịp thời hơn tâm tư, nguyện vọng, phản ánh và dư luận trong nhân dân. Đây là một hướng đi phù hợp với yêu cầu của xã hội hiện đại, cần tiếp tục được nghiên cứu, hoàn thiện và phát huy hiệu quả.

 Quang cảnh cuộc làm việc

Qua nghiên cứu báo cáo, kiểm tra thực tế và lắng nghe các ý kiến trao đổi tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga đề nghị xã Quang Minh tiếp thu đầy đủ, nghiêm túc các ý kiến của Đoàn giám sát và các ý kiến trao đổi tại hội nghị để tiếp tục hoàn thiện báo cáo theo hướng toàn diện, khách quan, có tính khái quát, đồng thời phản ánh rõ những kết quả cụ thể của địa phương.

Báo cáo cần có sự so sánh giữa các giai đoạn để làm nổi bật những chuyển biến, nỗ lực và kết quả đạt được trong quá trình thực hiện Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở. Đặc biệt, cần bổ sung, làm rõ những mô hình hay, cách làm sáng tạo và những kết quả có tác động thực tiễn rõ nét.

Theo Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga, thực tế cho thấy, có những chủ trương, dự án được điều chỉnh xuất phát từ ý kiến, kiến nghị và phản ánh chính đáng của Nhân dân. Đây là những minh chứng sinh động cho hiệu quả của việc phát huy quyền làm chủ của Nhân dân và cần được tổng hợp, đánh giá đầy đủ để rút ra những kinh nghiệm có giá trị.

Nhấn mạnh nội dung giám sát gắn với trách nhiệm của người đứng đầu, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga cũng đề nghị cần làm rõ hơn vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu UBND xã trong tổ chức thực hiện dân chủ ở cơ sở. Trong đó, cần tập trung đánh giá việc bảo đảm công khai, minh bạch, thực hiện trách nhiệm giải trình; việc phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam xã trong tổ chức đối thoại, gặp gỡ, tiếp nhận và xử lý những ý kiến, kiến nghị, phản ánh của nhân dân.

Việc đánh giá kết quả, theo Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga, không nên chỉ dừng ở những con số, tỷ lệ các phản ánh, kiến nghị hay đơn thư đã được giải quyết. Điều quan trọng hơn là phải đánh giá thực chất chất lượng và tác động của việc giải quyết đó đối với đời sống xã hội, sự hài lòng, đồng thuận và niềm tin của Nhân dân.

“Mục tiêu cuối cùng của thực hiện dân chủ ở cơ sở không chỉ là hoàn thành một quy trình, một tỷ lệ giải quyết công việc, mà phải bảo đảm những vấn đề chính đáng của người dân được xem xét, giải quyết một cách thấu đáo, hợp tình, hợp lý, tạo được sự đồng thuận trong xã hội. Dân chủ phải được thực hiện thực chất, tránh dân chủ hình thức. Nhưng dân chủ thực chất cũng phải được thực hiện trong khuôn khổ của Hiến pháp và pháp luật”, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga nêu rõ và cho rằng, người đứng đầu chính quyền địa phương cần tiếp tục phát huy vai trò trong lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc đội ngũ cán bộ, công chức thực hiện trách nhiệm công vụ; đề cao tinh thần nêu gương, trách nhiệm trước Nhân dân và chịu trách nhiệm đối với kết quả tổ chức thực hiện dân chủ ở cơ sở trên địa bàn.

Về nhiệm vụ trong thời gian tới, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga đề nghị cấp ủy, chính quyền xã tiếp tục quán triệt sâu sắc và tổ chức thực hiện hiệu quả Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở. Các quy định của pháp luật cần được tuyên truyền, phổ biến để người dân hiểu đầy đủ quyền, trách nhiệm của mình và chủ động tham gia vào các hoạt động của cộng đồng, của địa phương. Dân chủ không thể chỉ dừng lại ở khẩu hiệu mà phải thực sự trở thành nguồn lực, động lực cho sự phát triển.

Bên cạnh đó, địa phương cần tiếp tục duy trì, nâng cao chất lượng các hoạt động đối thoại trực tiếp và trực tuyến; tăng cường cơ chế trao đổi, phản hồi hai chiều giữa chính quyền với Nhân dân và doanh nghiệp. Trên cơ sở những kết quả, kinh nghiệm đã có, cần tiếp tục nghiên cứu các hình thức thực hiện dân chủ trên nền tảng số, khai thác hiệu quả dữ liệu và công nghệ để mở rộng khả năng tương tác, lắng nghe và phản hồi ý kiến của người dân.

Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga cho rằng cần tiếp tục phát huy vai trò của Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội trong tuyên truyền, vận động, tập hợp ý kiến nhân dân, thực hiện giám sát và phản biện xã hội. Đây là những chủ thể quan trọng góp phần đưa tiếng nói, tâm tư, nguyện vọng chính đáng của Nhân dân đến với cấp ủy, chính quyền; đồng thời tạo điều kiện để nhân dân tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền và giám sát việc thực hiện các chủ trương, chính sách tại cơ sở.

Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga cũng đề nghị cấp ủy, chính quyền và MTTQ Việt Nam xã chủ động tổng hợp những khó khăn, vướng mắc, bất cập nảy sinh trong thực tiễn tổ chức thực hiện để kịp thời đề xuất với các cơ quan có thẩm quyền. Những thông tin, kết quả và kinh nghiệm thực tiễn từ cơ sở sẽ là những tư liệu quan trọng để Đoàn tiếp tục tổng hợp, hoàn thiện báo cáo kết quả giám sát. Những mô hình hiệu quả, cách làm sáng tạo xuất phát từ thực tiễn sẽ được nghiên cứu, tổng hợp nhằm góp phần lan tỏa, nhân rộng trong quá trình thực hiện dân chủ ở cơ sở.