Nâng tầm đối ngoại nhân dân thành trụ cột ngoại giao toàn diện, hiện đại

(Mặt trận) - Trong khuôn khổ Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031, vấn đề "Nâng cao hiệu quả đối ngoại nhân dân, mở rộng hợp tác quốc tế góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc" đã trở thành tâm điểm thu hút sự quan tâm đặc biệt của các đại biểu tại Trung tâm thảo luận số 4.

Thông cáo báo chí ngày làm việc thứ nhất Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031

Nâng cao vai trò nòng cốt chính trị của MTTQ Việt Nam trong tập hợp xây dựng và củng cố vững chắc khối đại đoàn kết toàn dân tộc

Sửa đổi, bổ sung Điều lệ MTTQ Việt Nam để phù hợp với tình hình mới

 Bà Lê Thị Thủy, Ủy viên TƯ Đảng, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam, trình bày báo cáo đề dẫn thảo luận

Chủ trì Tổ thảo luận số 4 có: Ủy viên TƯ Đảng, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam Lê Thị Thủy và Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Hoàng Công Thủy.

Mở đầu phiên thảo luận, bà Lê Thị Thủy, Ủy viên TƯ Đảng, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam, đã trình bày báo cáo đề dẫn với những định hướng mang tính chiến lược. Bà Lê Thị Thủy nhấn mạnh, hoạt động đối ngoại nhân dân và công tác người Việt Nam ở nước ngoài là nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là phương thức thiết thực để mở rộng khối đại đoàn kết toàn dân tộc. 

Trong kỷ nguyên mới, MTTQ Việt Nam cần làm rõ vai trò nòng cốt, đề xuất những định hướng mở rộng và làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác với các tổ chức nhân dân quốc tế. Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI đặc biệt lưu ý đến việc đổi mới nội dung theo hướng chuyên nghiệp, tăng cường ngoại giao văn hóa và chủ động đấu tranh phản bác các thông tin sai trái để bảo vệ lợi ích dân tộc. Đặc biệt, việc phát huy nguồn lực của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, nhất là đội ngũ trí thức và doanh nhân, được coi là chìa khóa để thúc đẩy chuyển giao tri thức và đổi mới sáng tạo trong nước.

 Ông Phan Anh Sơn, Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam, phát biểu ý kiến tại trung tâm thảo luận số 4

Tiếp nối tinh thần đó, ông Phan Anh Sơn, Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam, đã đưa ra những phân tích sắc sảo về vị thế mới của đối ngoại nhân dân. Ông khẳng định, theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV, đối ngoại nhân dân hiện nay được xác định là một trụ cột chiến lược trong nền ngoại giao toàn diện, hiện đại, sánh ngang với đối ngoại Đảng và ngoại giao Nhà nước.

Để thực hiện được trọng trách này, Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam kiến nghị cần thay đổi tư duy trong cách thể hiện báo cáo chính trị, tập trung vào những kết quả thực chất mà Mặt trận và các tổ chức thành viên đã đạt được trong việc củng cố tình đoàn kết giữa nhân dân Việt Nam với bạn bè quốc tế. Ông nhấn mạnh vai trò đặc biệt của kênh đối ngoại nhân dân tại những địa bàn hoặc lĩnh vực mà ngoại giao chính thức khó tiếp cận hoặc triển khai chưa phù hợp.

Một điểm nhấn quan trọng trong ý kiến của ông Phan Anh Sơn là việc huy động nguồn lực quốc tế và bảo vệ chủ quyền quốc gia. Ông đưa ra con số ấn tượng khi mỗi năm các tổ chức phi chính phủ nước ngoài ủng hộ Việt Nam khoảng 240 đến 245 triệu đô la Mỹ, minh chứng cho hiệu quả của công tác vận động quốc tế. 

Đồng thời, ông cũng đề cao vai trò của các tổ chức thành viên trong việc đấu tranh bảo vệ lợi ích quốc gia trên các lĩnh vực nhạy cảm như dân chủ, nhân quyền, vấn đề Biển Đông và sông Mê Kông. 

Để hiện thực hóa mục tiêu trở thành trụ cột chiến lược, ông Sơn đề xuất Mặt trận cần có cơ chế tổng hòa điều phối toàn bộ hoạt động đối ngoại nhân dân cả nước, chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ ở mọi cấp và tháo gỡ các rào cản về thủ tục hành chính đang gây khó khăn cho việc triển khai dự án quốc tế.

Bà Phan Bích Thiện, Chủ tịch Diễn đàn Phụ nữ Việt Nam tại Châu Âu, đóng góp ý kiến tại phần thảo luận 

Góp thêm một góc nhìn thực tiễn từ cộng đồng kiều bào, bà Phan Bích Thiện, Chủ tịch Diễn đàn Phụ nữ Việt Nam tại Châu Âu, đã chia sẻ những tâm tư và giải pháp nhằm phát huy tối đa nguồn lực kiều bào. Sau 40 năm định cư tại nước ngoài, bà Thiện bày tỏ sự xúc động trước sự thay đổi sâu sắc trong quan hệ giữa trong nước với cộng đồng người Việt, từ vị thế "những người ra đi" nay đã trở thành "những người cùng đi với dân tộc". Bà minh chứng cho sức mạnh của đối ngoại nhân dân thông qua việc Diễn đàn Phụ nữ Việt Nam tại Châu Âu đã tổ chức thành công các sự kiện ngay tại trụ sở cơ quan lập pháp cao nhất của nước sở tại, khẳng định uy tín và vị thế của người Việt đối với chính giới quốc tế.

Bà Phan Bích Thiện cho rằng văn hóa chính là "sức mạnh mềm" hiệu quả nhất để quảng bá hình ảnh đất nước. Thông qua các hoạt động như tôn vinh áo dài, di sản văn hóa hay các cuộc thi viết về phụ nữ xa xứ, tình yêu quê hương và tiếng Việt đã được truyền giữ một cách tự nhiên cho thế hệ trẻ. Tuy nhiên, để phát huy bền vững nguồn lực này, bà kiến nghị Mặt trận cần có những cơ chế cụ thể hơn để hỗ trợ các Ủy viên ở nước ngoài kết nối với các tổ chức tương đương tại sở tại. 

Bà cũng đặc biệt nhấn mạnh đến việc cần khơi gợi tình yêu nước một cách thực chất tới thế hệ kiều bào trẻ thông qua kết nối các nền tảng số và truyền thông đa ngôn ngữ, tạo không gian hấp dẫn để họ đóng góp trí tuệ cho đất nước thay vì chỉ kêu gọi bằng khẩu hiệu khô khan. Theo bà Thiện, nếu có cơ chế cụ thể để đối ngoại nhân dân thực sự trở thành trụ cột chính, Việt Nam sẽ khai phá được một tiềm năng ẩn vô cùng lớn từ cộng đồng hơn 6 triệu người Việt trên khắp thế giới.

Trung tâm thảo luận số 4 cũng được nghe các đại biểu góp ý thêm nhiều nội dung, về cơ bản đều thể hiện sự nhất trí, đánh giá cao sự chuẩn bị Văn kiện Đại hội và ghi nhận kết quả hoạt động đối ngoại nhân dân của MTTQ Việt Nam trong thời gian qua. Cùng với đó, các đại biểu cũng đề nghị tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động đối ngoại nhân dân theo hướng thiết thực, chuyên nghiệp, linh hoạt và hiệu quả; chuyển mạnh từ các hoạt động giao lưu hữu nghị sang hợp tác thực chất, từ phương thức hoạt động truyền thống sang kết hợp hiệu quả với chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin và các nền tảng số.

Đặc biệt, các đại biểu kiến nghị MTTQ Việt Nam cần tiếp tục công tác thông tin đối ngoại, quảng bá sâu rộng hình ảnh đất nước, con người Việt Nam; chủ động cung cấp thông tin chính thống, lan tỏa thông tin tích cực, đấu tranh phản bác kịp thời các thông tin sai trái, xuyên tạc, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc; đồng thời tiếp tục quan tâm chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài; hỗ trợ bà con ổn định đời sống, hội nhập tốt với xã hội sở tại, giữ gìn tiếng Việt, bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời gắn bó bền chặt hơn với quê hương, đất nước.

Đối với vấn đề cơ chế, chính sách, các đại biểu kiến nghị MTTQ Việt Nam cần có cơ chế, chính sách phù hợp nhằm phát huy mạnh mẽ hơn nữa nguồn lực của kiều bào, nhất là đội ngũ trí thức, chuyên gia, nhà khoa học, doanh nhân, thanh niên người Việt Nam ở nước ngoài tham gia tư vấn chính sách, chuyển giao tri thức, đầu tư, đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học công nghệ, xúc tiến thương mại và quảng bá văn hóa Việt Nam.

 Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Hoàng Công Thủy tiếp thu ý kiến của các đại biểu

Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Hoàng Công Thủy đánh giá cao các ý kiến đã thể hiện tinh thần trách nhiệm cao, tâm huyết của các đại biểu với sự nghiệp đại đoàn kết toàn dân tộc; đồng thời đề xuất nhiều giải pháp thiết thực nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại nhân dân, hợp tác quốc tế và công tác người Việt Nam ở nước ngoài trong giai đoạn mới.

Các ý kiến phát biểu trực tiếp cũng như các ý kiến gửi bằng văn bản sẽ được tổng hợp cùng với ý kiến tại các Trung tâm thảo luận và các tham luận tại hội trường để báo cáo Đoàn Chủ tịch Đại hội, phục vụ hoàn thiện Văn kiện, Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031.