Thứ trưởng Bộ Nội vụ Trương Hải Long phát biểu khai mạc Hội nghị. (Nguồn: Bộ Nội vụ)

Dự Hội nghị có lãnh đạo Bộ Nội vụ, đại diện Văn phòng Hội đồng bầu cử quốc gia, Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, một số bộ, ngành và các địa phương.

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Trương Hải Long cho biết cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng Nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 là sự kiện chính trị trọng đại của đất nước trong năm 2026 ngay sau thành công của Đại hội XIV của Đảng, là ngày hội lớn của toàn dân, thể hiện quyền làm chủ của nhân dân, lựa chọn bầu ra những đại biểu Quốc hội, Hội đồng Nhân dân có đức, có tài để đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Đồng thời cuộc bầu cử lần này cũng là thước đo sinh động đối với năng lực tổ chức, điều hành của bộ máy chính quyền các cấp, đặc biệt là ở cơ sở.

Trong bối cảnh cả nước đang đẩy mạnh sắp xếp tổ chức bộ máy, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thúc đẩy chuyển đổi số và cải cách hành chính, công tác bầu cử đặt ra những yêu cầu cao hơn, toàn diện hơn và chặt chẽ hơn: từ việc lập danh sách cử tri, tổ chức khu vực bỏ phiếu, bảo đảm an ninh, an toàn, cho đến xử lý các tình huống phát sinh trước, trong và sau ngày bầu cử.

Thực tiễn các kỳ bầu cử trước cho thấy, chất lượng cuộc bầu cử không chỉ phụ thuộc vào văn bản pháp luật, mà phụ thuộc rất lớn vào trình độ, bản lĩnh, tinh thần trách nhiệm và kỹ năng nghiệp vụ của đội ngũ trực tiếp làm công tác bầu cử, nhất là các thành viên Ủy ban bầu cử, Ban bầu cử, Tổ bầu cử.

Theo Thứ trưởng Trương Hải Long, Hội nghị tập huấn hôm nay có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nhằm trao đổi, thống nhất về nghiệp vụ công tác bầu cử trong giai đoạn mới; trang bị đầy đủ kiến thức pháp luật, quy trình, nghiệp vụ cho các lực lượng tham gia tổ chức phụ trách bầu cử; nâng cao kỹ năng xử lý tình huống, bảo đảm mọi khâu của cuộc bầu cử được tiến hành đúng pháp luật, chặt chẽ, an toàn, dân chủ và công khai.

Ông Phan Trung Tuấn, Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương (Bộ Nội vụ), truyền đạt chuyên đề về nghiệp vụ bầu cử.

Thông tin chuyên đề về nghiệp vụ bầu cử, ông Phan Trung Tuấn, Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương (Bộ Nội vụ) cho biết ngày bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng Nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 được ấn định vào Chủ nhật, ngày 15/3/2026.

Cả nước có 182 đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI.

5 địa phương có số đại biểu Quốc hội nhiều nhất là Thành phố Hồ Chí Minh (38 đại biểu, 13 đơn vị bầu cử), Hà Nội (32 đại biểu, 11 đơn vị bầu cử), An Giang (21 đại biểu, 7 đơn vị bầu cử), Hải Phòng (19 đại biểu, 7 đơn vị bầu cử), Ninh Bình (19 đại biểu, 8 đơn vị bầu cử).

Tính đến ngày 25/12/2025, cả nước có 724 đơn vị bầu cử đại biểu Hội đồng Nhân dân cấp tỉnh với 2.554 đại biểu Hội đồng Nhân dân cấp tỉnh được bầu, bảo đảm đại diện đầy đủ cho người dân trong từng khu vực.

Số lượng đơn vị bầu cử đại biểu Hội đồng Nhân dân cấp xã lên tới 22.451 với số lượng 72.644 đại biểu Hội đồng Nhân dân cấp xã được bầu, cho thấy quy mô tổ chức bầu cử rất lớn.

Chậm nhất 45 ngày sau bầu cử, các địa phương triệu tập kỳ họp thứ nhất Hội đồng Nhân dân các cấp. Chậm nhất 60 ngày sau bầu cử, triệu tập kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI.

Ông Phan Trung Tuấn cũng thông tin liên quan đến việc xử lý trường hợp đặc biệt ở khu vực bỏ phiếu như thiên tai dịch bệnh, cử tri giảm nhiều, điều chỉnh khu vực bỏ phiếu; cơ cấu và nhiệm vụ của các tổ chức phụ trách bầu cử ở địa phương, quy chế làm việc của các tổ chức này; việc lập, niêm yết, rà soát, cập nhật danh sách cử tri và phát thẻ cử tri, những trường hợp không được ghi tên, xóa tên hoặc bổ sung tên vào danh sách cử tri…

Tại Hội nghị, đại biểu đã nghe đại diện Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (Bộ Công an) trình bày chuyên đề “Việc lập, quản lý, rà soát và niêm yết danh sách cử tri gắn với việc khai thác, sử dụng Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư trong quá trình chuẩn bị bầu cử”; trao đổi, giải đáp các khó khăn, vướng mắc liên quan.

Hội nghị đã làm rõ và thống nhất nhận thức về các quy định pháp luật trọng tâm liên quan đến tổ chức bầu cử, đặc biệt là những nội dung mới, những điểm cần lưu ý trong quá trình triển khai thực hiện ở địa phương, cơ sở. Hệ thống hóa toàn bộ quy trình, nghiệp vụ công tác bầu cử, từ giai đoạn chuẩn bị trước ngày bầu cử, tổ chức trong ngày bầu cử đến công tác kiểm phiếu, tổng hợp kết quả và xử lý các tình huống phát sinh sau ngày bầu cử, qua đó giúp các địa phương có cái nhìn tổng thể, đầy đủ và xuyên suốt.

Thứ trưởng Trương Hải Long cho rằng tập huấn chỉ là bước khởi đầu. Hiệu quả của Hội nghị không được đo bằng thời gian tổ chức hay số lượng chuyên đề, mà được đánh giá bằng mức độ chuyển hóa các nội dung đã được tập huấn thành hành động cụ thể, đúng pháp luật và thống nhất trong thực tiễn tổ chức bầu cử tại từng địa phương, từng khu vực bỏ phiếu.

Để bảo đảm tổ chức thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng Nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, ông đề nghị ngay sau Hội nghị này, Ủy ban Nhân dân, Ủy ban bầu cử các cấp khẩn trương xây dựng kế hoạch tổ chức tập huấn lại, quán triệt đầy đủ, thống nhất các nội dung đã được truyền đạt tại Hội nghị cho toàn bộ các lực lượng tham gia công tác bầu cử ở địa phương, đặc biệt là Ban bầu cử, Tổ bầu cử và các thành viên trực tiếp thực hiện nhiệm vụ tại khu vực bỏ phiếu. Việc tập huấn lại cần được thực hiện bài bản, có trọng tâm, trọng điểm, gắn lý thuyết với tình huống thực tiễn, bảo đảm mỗi cán bộ làm công tác bầu cử đều nắm chắc quy định, hiểu rõ quy trình và biết cách xử lý các tình huống phát sinh.

Trong quá trình chuẩn bị và tổ chức bầu cử, các địa phương cần quán triệt sâu sắc nguyên tắc: mọi hoạt động bầu cử phải được thực hiện đúng pháp luật, đúng thẩm quyền, đúng trình tự, thủ tục; tuyệt đối không chủ quan, không làm tắt, không vận dụng tùy tiện các quy định. Mọi tình huống phát sinh trong thực tiễn phải được xem xét, xử lý thận trọng, trên cơ sở đối chiếu với quy định của pháp luật và hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền; trường hợp vượt quá thẩm quyền phải kịp thời báo cáo, xin ý kiến chỉ đạo, không để xảy ra sai sót ảnh hưởng đến tính hợp pháp, hợp lệ của cuộc bầu cử.

Đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức tham gia công tác bầu cử, đặc biệt là các thành viên Tổ bầu cử, phải thực sự nêu cao tinh thần trách nhiệm, giữ vững bản lĩnh chính trị, bảo đảm sự công tâm, khách quan, trung thực trong thực hiện nhiệm vụ được giao. Mỗi cán bộ làm công tác bầu cử cần nhận thức rõ rằng, đây không chỉ là nhiệm vụ hành chính đơn thuần, mà là trách nhiệm chính trị quan trọng trước Đảng, Nhà nước và nhân dân, góp phần trực tiếp vào thành công của cuộc bầu cử và vào việc củng cố niềm tin của nhân dân đối với hệ thống chính trị.

Ông cũng lưu ý các địa phương cần chủ động rà soát, dự báo các tình huống có thể phát sinh trước, trong và sau ngày bầu cử, nhất là các tình huống liên quan đến dịch bệnh, thiên tai, hỏa hoạn, an ninh trật tự, giao thông, thông tin liên lạc hoặc những yếu tố đặc thù của từng địa bàn. Trên cơ sở đó, cần xây dựng đầy đủ các phương án, kịch bản xử lý, phân công rõ trách nhiệm của từng cơ quan, từng lực lượng, bảo đảm khi tình huống xảy ra có thể kịp thời xử lý, không bị động, không lúng túng, giữ vững tiến độ và chất lượng tổ chức bầu cử.

Công tác bầu cử là nhiệm vụ chính trị lớn, có sự tham gia của nhiều cơ quan, tổ chức. Vì vậy, các địa phương cần tăng cường phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan liên quan, bảo đảm sự thống nhất trong chỉ đạo, điều hành, thông tin báo cáo kịp thời, đầy đủ, chính xác. Các cơ quan ở Trung ương và địa phương phải duy trì nghiêm chế độ thông tin, báo cáo, kịp thời phản ánh những khó khăn, vướng mắc phát sinh để được hướng dẫn, tháo gỡ, bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra an toàn, đúng pháp luật và đạt kết quả tốt nhất./.

Theo TTXVN