Quang cảnh buổi làm việc

Ngày 9/9, Đoàn giám sát của Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam do ông Cao Xuân Thạo, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam làm Trưởng đoàn, đã làm việc tại phường Vĩnh Tuy (Hà Nội) về việc thực hiện dân chủ ở cơ sở gắn với trách nhiệm của người đứng đầu.

Đánh giá việc thực hiện dân chủ trong mô hình chính quyền 2 cấp

Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Cao Xuân Thạo chủ trì buổi làm việc

Phát biểu tại buổi làm việc, ông Cao Xuân Thạo, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cho biết, thực hiện quyền và trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam theo quy định của Luật Mặt trận, ngày 24/4/2026, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã ban hành Kế hoạch số 152/KH-MTTW-BTT về giám sát việc thực hiện dân chủ ở cơ sở gắn với trách nhiệm của người đứng đầu theo Quy định số 124 - QĐ/TW ngày 02/02/2018 của Ban Bí thư, để đánh giá tình hình triển khai, thực hiện các quy định về thực hiện dân chủ ở xã, phường, đặc khu theo quy định của Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở và các văn bản hướng dẫn thi hành trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Kết quả giám sát cũng là cơ sở để Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam nghiên cứu đề xuất kiến nghị trong quá trình tổng kết, sửa đổi, bổ sung Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (dự kiến trình Quốc hội ban hành tại Kỳ họp thứ hai của Quốc hội vào tháng 10/2026).

Báo cáo với Đoàn giám sát, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường Vĩnh Tuy Vũ Văn Hoạt cho biết, phường Vĩnh Tuy chính thức đi vào hoạt động từ ngày 01/7/2025 theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, trên cơ sở sắp xếp đơn vị hành chính và hợp nhất địa bàn của các phường thuộc quận Hai Bà Trưng và quận Hoàng Mai trước đây.

Phường có quy mô dân số lớn, trên 90.000 người đăng ký, dân số thực tế hơn 114.600 người, với 38 tổ dân phố. Đây là bước chuyển quan trọng, tạo ra không gian phát triển mới, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quản lý nhà nước, tổ chức cung ứng dịch vụ công và giải quyết các vấn đề dân sinh ngay từ cơ sở.

Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường Vĩnh Tuy Vũ Văn Hoạt phát biểu tại buổi làm việc

Trong bối cảnh đó, UBND phường xác định thực hiện dân chủ ở cơ sở không chỉ là yêu cầu trong việc tổ chức thi hành pháp luật mà còn là một nội dung quan trọng trong phương thức quản lý, điều hành của chính quyền. Thực hiện tốt dân chủ ở cơ sở sẽ góp phần tạo sự đồng thuận xã hội, nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình của chính quyền và huy động sự tham gia của Nhân dân trong giải quyết các vấn đề của địa phương.

Theo lãnh đạo UBND phường Vĩnh Tuy, bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp trên địa bàn cũng đặt ra một số khó khăn. Cơ sở vật chất, trụ sở làm việc và diện tích nhà sinh hoạt cộng đồng tại một số khu chung cư còn hạn chế; sự tham gia các hoạt động cộng đồng của một bộ phận cư dân tại các khu đô thị mới chưa đồng đều. Trong khi đó, quy mô dân số lớn dẫn đến khối lượng công việc về giải quyết thủ tục hành chính, tiếp công dân, xử lý đơn thư, phản ánh, kiến nghị ngày càng cao, trong khi nguồn nhân lực còn hạn chế.

UBND phường Vĩnh Tuy xác định việc thực hiện dân chủ ở cơ sở là nhiệm vụ thường xuyên, gắn trực tiếp với trách nhiệm của người đứng đầu và chất lượng phục vụ Nhân dân. Phường sẽ nghiêm túc tiếp thu các ý kiến của Đoàn giám sát; tiếp tục rà soát, khắc phục những tồn tại, hạn chế; nâng cao trách nhiệm giải trình, chất lượng đối thoại và hiệu quả giải quyết các kiến nghị chính đáng của Nhân dân.

Bà Phạm Thị Hồng, Phó Trưởng Ban Dân chủ, Giám sát và Phản biện xã hội, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam phát biểu tại buổi làm việc

Tại buổi làm việc, các Bí thư chi bộ, Trưởng ban Công tác Mặt trận, tổ trưởng tổ dân phố trên địa bàn phường Vĩnh Tuy đã tham gia thảo luận, phản ánh thực tiễn triển khai dân chủ ở cơ sở.

Các ý kiến tập trung làm rõ những thuận lợi, khó khăn trong quá trình tổ chức thực hiện, nhất là việc thông tin, tuyên truyền để người dân nắm được chủ trương, chính sách; tạo điều kiện để người dân tham gia bàn bạc, đóng góp ý kiến vào những công việc chung của cộng đồng; cũng như tiếp nhận, giải quyết các ý kiến, kiến nghị phát sinh từ khu dân cư.

Từ thực tiễn địa bàn có quy mô dân số lớn, nhiều khu chung cư, khu đô thị mới, các đại biểu cho rằng việc thực hiện dân chủ ở cơ sở cần được triển khai linh hoạt, phù hợp với đặc điểm từng khu dân cư. Cùng với các hình thức tuyên truyền, vận động trực tiếp, việc ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số được kỳ vọng sẽ giúp chính quyền và các tổ chức ở cơ sở cung cấp thông tin nhanh hơn, đồng thời mở rộng kênh để người dân phản ánh tâm tư, nguyện vọng.

Các đại biểu cũng nêu những khó khăn liên quan đến điều kiện cơ sở vật chất, không gian sinh hoạt cộng đồng; sự tham gia chưa đồng đều của cư dân tại một số khu đô thị mới; việc tập hợp ý kiến của người dân trong những khu dân cư có số lượng dân cư lớn và đặc thù về cơ cấu dân cư.

Những ý kiến, kiến nghị từ cơ sở được Đoàn giám sát ghi nhận, qua đó có thêm cơ sở đánh giá thực chất việc thực hiện dân chủ ở cơ sở, không chỉ từ báo cáo của chính quyền mà còn từ tiếng nói của những người trực tiếp làm công tác chi bộ, Mặt trận và tổ dân phố.

Phát huy vai trò của Mặt trận trong thực hành dân chủ

Thường trực Đảng ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Vĩnh Tuy Dương Minh Đức phát biểu tại buổi làm việc

Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam Cao Xuân Thạo đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, sự chuẩn bị nghiêm túc, chu đáo của cấp ủy, chính quyền, các cơ quan, đơn vị của phường Vĩnh Tuy đối với nội dung giám sát việc thực hiện dân chủ ở cơ sở gắn với trách nhiệm của người đứng đầu theo Quy định số 124-QĐ/TW của Ban Bí thư.

Theo ông Cao Xuân Thạo, thời gian qua, Đảng ủy, UBND phường và các phòng, ban đã quan tâm triển khai thực hiện dân chủ ở cơ sở. Đảng ủy phường đã ban hành các văn bản triển khai, trong đó có Đề án về đẩy mạnh thực hiện dân chủ ở cơ sở gắn với công tác dân vận chính quyền trên địa bàn phường Vĩnh Tuy, giai đoạn 2025-2031.

Để việc tổ chức thi hành pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở trên địa bàn đạt hiệu quả cao hơn, ông Cao Xuân Thạo đề nghị phường Vĩnh Tuy tiếp tục tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm.

Trước hết, cần nhận thức rõ, dù Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở đang được sửa đổi, tinh thần thực hiện dân chủ ở cơ sở không thay đổi. Việc sửa đổi luật nhằm cập nhật những vấn đề mới, bảo đảm phù hợp với yêu cầu vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Do đó, phường cần tập hợp các văn bản về thực hiện dân chủ ở cơ sở; tăng cường quán triệt, tuyên truyền, phổ biến pháp luật; hỗ trợ người dân thực hành dân chủ, qua đó nâng cao nhận thức, trách nhiệm về dân chủ và thực hành dân chủ, quyền và trách nhiệm của công dân.

Đặc biệt, cần xác định thực hiện dân chủ ở cơ sở là nhiệm vụ chính trị thường xuyên, quan trọng trong công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị.

Đối với Ban Chỉ đạo, Phó Chủ tịch Cao Xuân Thạo đề nghị nghiên cứu thực hiện theo Chỉ thị 09-CT/TW ngày 20/7/2026 của Bộ Chính trị, trong đó yêu cầu kết thúc hoạt động của ban chỉ đạo thực hiện quy chế dân chủ các cấp, phân công cấp ủy, đồng chí bí thư cấp ủy trực tiếp lãnh đạo việc thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Các thành viên Đoàn Giám sát trao đổi, thảo luận tại buổi làm việc

Một nội dung được Đoàn giám sát nhấn mạnh là tiếp tục phát huy vai trò của MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội trong vận động Nhân dân thực hiện dân chủ ở cơ sở; tổ chức các phong trào thi đua về thực hiện dân chủ ở cơ sở; tham gia, hỗ trợ, hướng dẫn Nhân dân thực hiện quyền làm chủ; tổng hợp, phản ánh ý kiến, kiến nghị của Nhân dân đến cơ quan có thẩm quyền và giám sát quá trình giải quyết.

Đối với MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội phường Vĩnh Tuy, Đoàn giám sát đề nghị phối hợp với các phòng, ban liên quan tăng cường tuyên truyền, giám sát, phản biện xã hội về thực hiện dân chủ ở cơ sở theo quy định tại Điều 87 Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở và Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Qua giám sát, Đoàn công tác đề nghị phường Vĩnh Tuy tiếp tục coi việc thực hiện dân chủ ở cơ sở là một tiêu chí quan trọng trong nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền, đồng thời là phương thức để người đứng đầu gần dân, sát dân, lắng nghe và giải quyết kịp thời những vấn đề chính đáng của Nhân dân ngay từ cơ sở.

Văn Hoa