Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu

Tham dự phiên họp có các Ủy viên Trung ương Đảng: Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu - Phó trưởng ban thường trực Ban Chỉ đạo; Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định - Phó trưởng Ban Chỉ đạo; Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao Nguyễn Huy Tiến - Phó trưởng Ban Chỉ đạo; Phó trưởng Ban Nội chính Trung ương Nguyễn Xuân Trường - Phó trưởng Ban Chỉ đạo; Phó chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Hà Thị Nga - Phó trưởng Ban Chỉ đạo; Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu - Thường trực Ban chỉ đạo; Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng - Thường trực Ban chỉ đạo...

Chuẩn hóa kết quả, nâng cao chất lượng kết luận và chuyển từ kiến nghị thành phương án xử lý cụ thể

Tại phiên họp, Ban Chỉ đạo đã nghe dự thảo Báo cáo tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật; thảo luận, cho ý kiến hoàn thiện dự thảo Báo cáo trước khi Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đảm bảo tiến độ báo cáo Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và pháp luật trước ngày 5/9 tới.

Phát biểu kết luận phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn - Trưởng Ban Chỉ đạo cho biết, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú rất quan tâm, thường xuyên nhắc nhở việc tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật. Thường trực Ban Bí thư có công văn gửi các đảng bộ Trung ương và địa phương, yêu cầu phải triển khai thực hiện nhiệm vụ rất quan trọng này.

Thay mặt Ban Chỉ đạo, Chủ tịch Quốc hội ghi nhận và đánh giá cao nỗ lực của Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Bộ Tư pháp, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đã phối hợp thực hiện tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trong thời gian qua.

"Chúng ta xác định đây là một nhiệm vụ quy mô rất lớn, chưa có tiền lệ, thời gian gấp và yêu cầu chất lượng phải cao. So với yêu cầu tại phiên họp thứ nhất, công việc đã có bước chuyển biến: 23/23 cơ quan Trung ương và 34/34 tỉnh, thành phố đã triển khai. Cơ chế hướng dẫn, đôn đốc, báo cáo được thiết lập. Khối lượng văn bản được nhận diện, rà soát rất lớn. Có thể khẳng định tiến độ cơ bản bám theo yêu cầu", Chủ tịch Quốc hội ghi nhận.

Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội cũng chỉ rõ, chúng ta mới đi qua chặng đường nhận diện và rà soát.

"Chặng quyết định từ nay đến khi về đích là phải chuẩn hóa kết quả, nâng cao chất lượng kết luận và chuyển từ kiến nghị thành phương án xử lý cụ thể". Nhấn mạnh điều này, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu bộ, ngành nào, địa phương nào, văn bản nào có vướng mắc, khó khăn thì phải chỉ rõ: Luật thì Quốc hội sửa, Nghị định thì Chính phủ sửa, Thông tư thì Bộ sửa; dưới địa phương, nếu ban hành các văn bản hướng dẫn sai thì địa phương phải sửa.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu

Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm về chất lượng kết quả rà soát của bộ, ngành, địa phương mình

Chủ tịch Quốc hội đề nghị các thành viên Ban Chỉ đạo, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố phải trực tiếp nghe báo cáo, cho ý kiến và chịu trách nhiệm về chất lượng kết quả rà soát của bộ, ngành, địa phương mình.

"Nếu các đồng chí làm không tốt, chất lượng kém thì phải báo cáo Bộ Chính trị, Ban Bí thư. Không thể Bộ trưởng giao cho Thứ trưởng, Thứ trưởng giao cho Vụ, Chủ tịch UBND tỉnh giao cho Sở Tư pháp", Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.

Đối với dự thảo Báo cáo, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu: không chỉ là thống kê văn bản, bất cập mà phải xác định rõ định hướng, nhiệm vụ, giải pháp, lộ trình hoàn thiện thể chế của bộ, ngành, địa phương, bám theo tinh thần Nghị quyết số 66 của Bộ Chính trị, Kết luận số 09 của Trung ương.

"Chất lượng báo cáo là thước đo năng lực của người đứng đầu từng bộ, ngành, địa phương. Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá thể chế bây giờ không còn là điểm nghẽn nữa mà điểm nghẽn là tổ chức thực thi. Vậy thực thi ở chỗ nào, nghẽn thuộc bộ nào, ngành nào, địa phương nào thì các đồng chí phải chỉ ra", Chủ tịch Quốc hội yêu cầu.

Theo Chủ tịch Quốc hội, mục tiêu của Phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo là phải làm thật; phiên thứ hai là phải chứng minh bằng kết quả, kết thúc tổng rà soát phải chứng minh bằng những điểm nghẽn thực sự được tháo gỡ. "Mục đích của tổng rà soát lần này không phải là cuộc kiểm đếm văn bản, mà phải là cuộc kiểm kê chất lượng thể chế quốc gia, phục vụ trực tiếp tái cấu trúc, hoàn thiện hệ thống pháp luật, tạo không gian phát triển mới", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu

Không để người dân, doanh nghiệp phải chờ đợi vì trách nhiệm không rõ

Chủ tịch Quốc hội cho biết, Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất vừa qua của Quốc hội đã thông qua một khối lượng lập pháp lớn với tinh thần tháo gỡ khó khăn, cắt giảm thủ tục, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, khơi thông nguồn lực và tạo không gian phát triển mới.

"Vì vậy, tổng rà soát lần này phải được nhìn nhận là một khâu nối tiếp trực tiếp của quá trình đổi mới pháp luật, tổ chức thực thi pháp luật. Những gì Quốc hội đã quyết thì phải thực hiện liên thông, thông suốt; những gì thực tiễn còn vướng phải được nhận diện và xử lý kịp thời; xử lý ngày đêm, trong ngày, trong tuần, trong tháng, chúng ta phải làm cho xong", Chủ tịch chỉ rõ.

Nêu rõ, Ban Chỉ đạo cơ bản thống nhất với dự thảo báo cáo của Chính phủ và các phụ lục kèm theo, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Tư pháp tiếp thu đầy đủ ý kiến tại phiên họp thứ hai; phối hợp chặt chẽ với Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp rà soát lần cuối, bảo đảm số liệu chính xác, đánh giá khách quan, kiến nghị có trọng tâm, phương án xử lý rõ, hoàn thiện báo cáo trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước ngày 31/8 và bảo đảm tiến độ báo cáo cấp có thẩm quyền vào ngày 5/9 tới.

"Yêu cầu là không chạy theo số lượng, không vì tiến độ mà hạ thấp chất lượng. Vướng ở đâu, vì sao, hãy xử lý; xử lý thế nào, khi nào xong, ai chịu trách nhiệm? Phải chỉ rõ, nhận diện ngay. Nơi nào không làm thì đề nghị theo phân cấp phải xử lý", Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ.

Đối với các vấn đề phức tạp, liên ngành, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu xử lý đến cùng, tuyệt đối không chuyển hồ sơ. Việc thuộc thẩm quyền cấp nào thì cấp đó phải chủ động quyết, chủ động làm, không đùn đẩy, không để người dân, doanh nghiệp phải chờ đợi vì trách nhiệm không rõ.

Các đại biểu tham dự phiên họp

Kết quả tổng rà soát phải chuyển ngay thành hành động của cơ quan lập pháp và cơ quan hành pháp

Nhấn mạnh "kết quả tổng rà soát phải chuyển ngay thành hành động của cơ quan lập pháp và cơ quan hành pháp", Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ, văn bản đã rõ bất cập, rõ phương án thì xử lý ngay, không chờ kết thúc toàn bộ cuộc rà soát.

Trong quá trình chỉ đạo, Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị các thành viên Ban chỉ đạo phát hiện vấn đề gì thuộc phạm vi Ủy ban Thường vụ Quốc hội thì Ủy ban Thường vụ Quốc hội xử lý, báo cáo Quốc hội; còn những vấn đề thuộc về Chính phủ, Nghị định, Thông tư thì tôi đề nghị Chính phủ chỉ đạo.

"Phải tinh gọn hệ thống pháp luật, phải đi vào thực chất, dễ tìm hơn, dễ hiểu hơn, dễ thực hiện hơn, ít tầng nấc hơn, giảm thủ tục, giảm chi phí tuân thủ. Pháp luật không chỉ cần đúng, pháp luật phải tốt, phải khả thi, phải phục vụ cho phát triển. Cả Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Đảng ủy Quốc hội và Đảng ủy Chính phủ siết chặt tổ chức thực hiện và trách nhiệm người đứng đầu", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Không để sự chồng chéo về thẩm quyền trở thành lý do cho sự trì trệ.

Các đại biểu tham dự phiên họp

Cùng với đó, Chủ tịch Quốc hội đề nghị cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo tiếp tục hoàn thiện hướng dẫn, xử lý ngay những khó khăn về dữ liệu, phần mềm, nhân lực, kinh phí; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo; lưu ý trí tuệ nhân tạo không thể quyết định thay con người, quán triệt rõ công nghệ hỗ trợ phân tích, còn trách nhiệm chính trị và trách nhiệm pháp lý cuối cùng thuộc về con người, trước hết là người đứng đầu.

Chủ tịch Quốc hội chốt lại 3 yêu cầu: "Không rà soát để có thêm một báo cáo mà để có thêm một hệ thống pháp luật tốt hơn. Không thống kê điểm nghẽn mà phải tháo được điểm nghẽn. Không chỉ bỏ cái cũ mà phải mở được không gian phát triển mới. Sau cuộc họp này, hệ thống pháp luật phải thống nhất hơn, minh bạch hơn, tinh gọn hơn, khả thi hơn và phục vụ phát triển hơn".

Đặc biệt, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh tinh thần “3 đã” và “3 không”: đã rõ thì quyết; đã quyết thì làm; đã làm thì phải đến cùng và phải có kết quả và không để một quy định lạc hậu làm mất một cơ hội phát triển; không để một khoảng trống pháp lý làm chậm một quyết định đúng; không để sự chồng chéo về thẩm quyền trở thành lý do cho sự trì trệ.

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu phát biểu khai mạc phiên họp

Trước đó, phát biểu khai mạc Phiên họp, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu - Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo cho biết, thực hiện kế hoạch và hướng dẫn của Ban Chỉ đạo, thời gian qua có 23/23 cơ quan Trung ương, 34/34 địa phương đã ban hành kế hoạch và tổ chức tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.

Tính đến ngày 30/6/2026, các địa phương, cơ quan đã xác định 45.792 văn bản quy phạm pháp luật thuộc phạm vi của tổng rà soát lần này. Trong đó đã rà soát, đề xuất phương án xử lý đối với 13.242 văn bản.

"Có thể nói đây là khối lượng công việc rất lớn, thể hiện tinh thần trách nhiệm và nỗ lực của các bộ, ngành, các cơ quan Trung ương và địa phương," Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Phó Thủ tướng cũng cho biết, thời gian vừa qua, quá trình xây dựng pháp luật được tiến hành theo đúng kế hoạch và kế hoạch tổng rà soát cũng được tiến hành song song, đồng bộ. Trong quá trình tổng rà soát có những vấn đề phát hiện ra mâu thuẫn, chồng chéo phải xử lý, các bộ, ngành đã kịp thời đề xuất với Chính phủ, Chính phủ báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội và đã kịp thời sửa đổi, bổ sung tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất vừa qua.

Tuy nhiên, qua tổng hợp bước đầu, theo Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu, kết quả rà soát vẫn còn một số vấn đề cần đặc biệt lưu ý. Trong đó, công tác lãnh đạo, chỉ đạo tại một số bộ, ngành, địa phương, nhất là người đứng đầu còn chưa sát sao, quyết liệt và thiếu hiệu quả; một số báo cáo còn chung chung, chưa rõ quy định bất cập và phương án xử lý, thậm chí số liệu một số báo cáo còn chưa thống nhất; kiến nghị xử lý tại một số báo cáo còn mang tính chất kiểm kê, rà soát, chưa khái quát thành những định hướng để hoàn thiện pháp luật của ngành, lĩnh vực và địa phương.../.

Theo Đại biểu Nhân dân