Ông Y Sum Êban - Bí thư Chi bộ thôn 8 Ea Rốk (buôn M’Tha cũ), xã Ea Rốk, tỉnh Đắk Lắk là một trong những người có uy tín tiêu biểu. Không chỉ là cán bộ, đảng viên gương mẫu, “nói đi đôi với làm”, ông còn là người gần gũi, gắn bó mật thiết với bà con trong thôn.

Thôn 8 Ea Rốk hiện có 190 hộ với hơn 760 nhân khẩu, trong đó đồng bào DTTS chiếm khoảng 80%. Điều kiện sản xuất còn nhiều khó khăn, đất canh tác ít, mùa mưa thường xuyên ngập úng, mùa khô thiếu nước tưới. Cuộc sống người dân còn khó khăn khiến một số tập tục lạc hậu, đặc biệt là tảo hôn, từng tồn tại khá phổ biến.

Đội ngũ người có uy tín “đi từng ngõ, gõ từng nhà” tuyên truyền, nâng cao kiến thức pháp luật cho người dân.

Trước thực tế đó, ông Y Sum Êban đặc biệt chú trọng công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật. Hiểu rõ bà con còn hạn chế kiến thức pháp luật, ông kiên trì “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, vận động người dân tham gia các buổi tuyên truyền, sinh hoạt cộng đồng, phổ biến giáo dục pháp luật do địa phương tổ chức.

Đối với vấn đề tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống, ông chọn cách tiếp cận mềm mỏng, kiên trì, không áp đặt. Ông dùng chính những câu chuyện, những hệ lụy đã và đang diễn ra trong buôn làng để phân tích cho bà con hiểu: kết hôn sớm kéo theo cái nghèo, con cái sinh ra ốm yếu, học hành dang dở, gia đình dễ rơi vào vòng luẩn quẩn của khó khăn.

Cách nói mộc mạc, dễ hiểu, gắn với thực tế đời sống giúp lời vận động của ông dần đi vào lòng người. Ông Y Sum chia sẻ : “Ban đầu, nhiều gia đình còn chưa nghe. Nhưng tôi kiên trì nói nhiều lần, phân tích bằng những ví dụ cụ thể. Mưa dầm thấm lâu, bà con dần hiểu ra, không còn cho con cháu kết hôn sớm, không lấy người trong cùng dòng họ. Tình trạng bỏ học để lập gia đình sớm cũng giảm hẳn”.

Hiện nay, xã Ea Rốk, tỉnh Đắk Lắk có 25 người có uy tín trong đồng bào DTTS, họ tích cực tham gia tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; giữ gìn an ninh trật tự; bài trừ hủ tục; xây dựng nếp sống văn minh ở buôn làng.

Không chỉ ở Ea Rốk, tại nhiều địa phương khác trong tỉnh Đắk Lắk, vai trò của người có uy tín và chức sắc tôn giáo trong công tác bài trừ hủ tục lạc hậu cũng được phát huy rõ nét.

Buôn Ê Căm, xã Krông Ana, tỉnh Đắk Lắk ông Y Om Knul là người có uy tín được bà con tin tưởng, nể trọng suốt hơn 20 năm qua. Am hiểu sâu sắc luật tục của buôn làng, ông còn chủ động tự trang bị thêm kiến thức pháp luật để tuyên truyền, vận động nhân dân về hôn nhân và gia đình. Ông thường xuyên phối hợp với tổ hòa giải cơ sở, tham gia giải quyết các mâu thuẫn hôn nhân, gia đình, xích mích trong cộng đồng.

Theo báo cáo của Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Đắk Lắk, toàn tỉnh hiện có 1.063 người có uy tín trong đồng bào DTTS. Những năm qua, Sở đã tích cực phát huy vai trò của người có uy tín trong nhiều lĩnh vực, trong đó có công tác bài trừ hủ tục, thực hiện nếp sống văn hóa mới.

Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Hoàng Giang cho biết: Già làng, người có uy tín là những người được cộng đồng tin cậy. Khi tuyên truyền, vận động uy tín của họ mang lại sức lan tỏa, hiệu quả cao hơn. Nhiều người có uy tín đã tiên phong từ bỏ phong tục lạc hậu trong chính gia đình mình, động viên con cháu, họ tộc kết hôn đúng tuổi, tránh hôn nhân cận huyết. Nhờ đó, tại nhiều gia đình, các hủ tục dần bị xóa bỏ, đời sống văn hóa - xã hội ở cộng đồng dân cư có chuyển biến tích cực.