Đầu tư hạ tầng - điểm tựa ổn định đời sống

Ở xóm Pú Dô, nơi từng được xem là “vùng trũng” về hạ tầng của xã Quang Hán, những ngày mưa lớn trước đây luôn đi kèm nỗi lo sạt lở, chia cắt do con đường cấp phối bị nước xói lở. Nay, đường bê tông được đầu tư từ Chương trình 1719 giúp hơn 40 hộ dân nơi đây ổn định cuộc sống. Đường nội xóm được bê tông hóa, điện lưới, nước sinh hoạt được đấu nối đồng bộ.

Anh Lầu Văn Lý, người dân xóm Pú Dô bộc bạch: Trước đây mưa to con đường lên xóm trơn trượt, xói lở khắp nơi, đi lại rất khó khăn. Đối với gia đình tôi sống trong căn nhà tạm nên cả nhà thấp thỏm không dám ngủ. Được chương trình hỗ trợ của Nhà nước, đường lên xóm được mở rộng, bê tông, xe ô tô vào tận nơi thu mua nông sản. Gia đình tôi năm nay được Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Trà Lĩnh hỗ trợ tiền, bà con giúp ngày công, chính quyền xã, xóm quan tâm tạo điều kiện nên đã xây dựng ngôi nhà mới. Giờ có nhà mới kiên cố, đường sá thuận lợi, nước sạch dùng quanh năm, chúng tôi yên tâm làm ăn, không còn lo như trước nữa.

Từ sự đầu tư của Nhà nước, vùng đồng bào dân tộc thiểu số trong tỉnh có nhiều đổi mới.

Không riêng xóm Pú Dô, giai đoạn 2021 -  2025, toàn tỉnh đầu tư trên 360 công trình hạ tầng thiết yếu, trong đó có hàng trăm công trình giao thông, nhà sinh hoạt cộng đồng, công trình nước sinh hoạt. Nhờ đó, tỷ lệ xóm có đường ô tô được cứng hóa đạt khoảng 70%; 97% xóm có nhà sinh hoạt cộng đồng, vượt mục tiêu của chương trình đề ra.

Song song với hạ tầng, việc hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo, hộ dân tộc thiểu số khó khăn được triển khai quyết liệt. Từ nguồn vốn Chương trình 1719, toàn tỉnh đã hỗ trợ xây dựng, sửa chữa 589 căn nhà, góp phần giúp hàng trăm hộ “an cư” để “lạc nghiệp”. Đối với nước sinh hoạt - nhu cầu thiết thân của vùng cao, chương trình hỗ trợ 12.970 hộ dân bằng téc chứa nước, hoàn thành 53 công trình nước sinh hoạt tập trung, từng bước cải thiện điều kiện vệ sinh, chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Việc triển khai các dự án tái định cư cũng được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, mang tính nền tảng, trực tiếp tác động đến chất lượng sống của đồng bào DTTS. Giai đoạn 2021 - 2025, toàn tỉnh triển khai 22 dự án sắp xếp, ổn định dân cư, trong đó có 13 dự án tái định cư tập trung, 9 dự án xen ghép, góp phần di chuyển, ổn định chỗ ở cho hơn 1.200 hộ dân sinh sống tại các khu vực có nguy cơ sạt lở, lũ quét, vùng đặc biệt khó khăn. Các khu tái định cư được đầu tư đồng bộ hạ tầng thiết yếu như đường nông thôn, điện, nước sinh hoạt, nhà văn hóa, tạo điều kiện để người dân sớm an cư, yên tâm phát triển sản xuất.

Chủ tịch UBND xã Lý Quốc Linh Phú Cường cho biết: Chưa có giai đoạn nào các chính sách đầu tư cho vùng đồng bào DTTS lại đồng bộ như Chương trình 1719. Hạ tầng được cải thiện rõ rệt, đời sống người dân từng bước ổn định, tạo nền tảng cho phát triển lâu dài. Riêng năm 2025, xã Lý Quốc được đầu tư gần 20 tỷ đồng từ Chương trình 1719 cho hạ tầng cơ sở, góp phần nâng cao đời sống đồng bào các dân tộc trong vùng.

Hỗ trợ phát triển kinh kế - nền tảng phát triển bền vững

Một dấu ấn nổi bật của Chương trình 1719 tại Cao Bằng là chuyển dịch tư duy từ hỗ trợ đơn lẻ sang phát triển sinh kế bền vững. Trong 5 năm, tỉnh triển khai 979 dự án, kế hoạch hỗ trợ phát triển sản xuất, với trên 46.500 lượt hộ dân tham gia, tổng kinh phí thực hiện hơn 924 tỷ đồng. Từ cây hồi, quế, dược liệu đến chăn nuôi trâu, bò, lợn bản địa, nhiều mô hình sản xuất theo chuỗi giá trị đã hình thành, gắn sản xuất với thị trường tiêu thụ. Người dân không chỉ được hỗ trợ giống, vật tư mà còn được tập huấn kỹ thuật, từng bước thay đổi phương thức canh tác.

Anh Hoàng Văn Hạ, xóm Cả Tiểng, xã Tổng Cọt chia sẻ: Trước đây, bà con trong xóm chỉ biết trồng ngô, chăn nuôi nhỏ lẻ, không thành hàng hóa. Từ khi có nguồn vốn hỗ trợ của Nhà nước cùng sự đầu tư của các đơn vị doanh nghiệp đầu tư, hỗ trợ thực hiện chương trình phát triển cây gừng trâu, bà con đã biết sản xuất theo hướng hàng hóa. Năm nay, cả xóm trồng hơn 12 ha gừng trâu. Đường giao thông được đầu tư mở rộng, doanh nghiệp đến thu mua tận xóm, giá cả ổn định. Có hộ gia đình thu nhập hàng trăm triệu đồng. Đời sống bà con tăng rõ rệt.

Không dừng ở phát triển sản xuất, song song với đó, lĩnh vực y tế vùng đồng bào DTTS tiếp tục được ưu tiên nguồn lực. Từ Chương trình 1719, tỉnh đầu tư xây mới, nâng cấp 31 trạm y tế xã, đảm bảo 100% trạm y tế xã có nhà làm việc kiên cố; tỷ lệ xã đạt tiêu chí quốc gia về y tế đạt trên 92%. Nhờ tăng cường cơ sở vật chất và đội ngũ y tế cơ sở, công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân được cải thiện rõ rệt; tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng giảm còn 16,2%, vượt mục tiêu đề ra; tỷ lệ người dân vùng đồng bào DTTS được tiếp cận các dịch vụ y tế cơ bản ngày càng tăng.

Người dân xóm Cả Tiểng, xã Tổng Cọt trồng gừng nâng cao thu nhập cho gia đình.

Trong lĩnh vực giáo dục, Chương trình 1719 hỗ trợ đầu tư, nâng cấp 6/6 trường phổ thông dân tộc nội trú, nhiều trường bán trú vùng cao được sửa chữa, bổ sung phòng học, ký túc xá, bếp ăn, từng bước nâng cao điều kiện học tập cho học sinh DTTS. Giai đoạn 2021 - 2025, toàn tỉnh hỗ trợ học tập, sinh hoạt cho hơn 18.000 lượt học sinh vùng khó khăn; tổ chức đào tạo nghề cho trên 20.000 lượt lao động DTTS, đưa tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 50%, đáp ứng yêu cầu chuyển dịch cơ cấu lao động và phát triển kinh tế địa phương.

Bên cạnh đó, công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống các dân tộc được triển khai bài bản, gắn với xây dựng đời sống văn hóa cơ sở. Từ nguồn lực Chương trình 1719, tỉnh hỗ trợ duy trì 23 đội văn nghệ quần chúng, xây dựng và duy trì 17 câu lạc bộ hát Then, đàn tính, tổ chức phục dựng, bảo tồn nhiều lễ hội truyền thống, làn điệu dân ca, nghề thủ công đặc trưng của các dân tộc. Đến nay, 97% thôn, xóm vùng đồng bào DTTS có nhà sinh hoạt cộng đồng, tạo không gian sinh hoạt văn hóa chung, góp phần củng cố khối đại đoàn kết và giữ gìn bản sắc văn hóa trong quá trình phát triển. Tỷ lệ hộ nghèo trong đồng bào DTTS giảm 4,66%, vượt mục tiêu Quốc hội giao; tỷ lệ người dân biết đọc, viết tiếng Việt đạt trên 90%; tỷ lệ phụ nữ mang thai được khám thai đủ số lần đạt 82,9%.

Nhìn nhận về hiệu quả tổng thể của Chương trình 1719, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Thị Ánh Hồng khẳng định: Chương trình mục tiêu quốc gia đã chứng minh hiệu quả rõ nét, toàn diện và bền vững trên địa bàn tỉnh. Không chỉ tạo chuyển biến mạnh mẽ về hạ tầng, sinh kế, giáo dục, y tế, chương trình còn tác động sâu sắc đến nhận thức, tư duy phát triển của đồng bào DTTS. Người dân ngày càng chủ động tham gia, phát huy nội lực, cùng chính quyền thực hiện và giám sát chính sách. Đây là nền tảng quan trọng để tỉnh tiếp tục triển khai hiệu quả chương trình giai đoạn 2025 - 2030, hướng tới mục tiêu thu hẹp khoảng cách phát triển, nâng cao chất lượng cuộc sống và bảo đảm an sinh xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi.

Từ những bản làng từng bị chia cắt bởi địa hình, đến các vùng sản xuất hàng hóa đang hình thành, Chương trình 1719 đã chứng minh hiệu quả bằng những con số và sự đổi thay hiện hữu. Kết quả thời gian qua không chỉ là điểm kết thúc của một chu kỳ đầu tư, mà là nền tảng quan trọng để tỉnh bước vào giai đoạn mới, hướng tới mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, thu hẹp khoảng cách và không để đồng bào DTTS đứng ngoài tiến trình phát triển chung của đất nước.                                

 Theo Báo Cao Bằng