Ông Danh Sại chỉnh sửa từng nét bút cho học sinh. Ảnh: Thanh Tiến

Gieo chữ dưới mái chùa

Giữa những ngày hè, tại chùa Đồng Tranh (xã Vĩnh Bình, tỉnh An Giang) vang vọng tiếng dạy và học chữ Khmer. Gần 40 em học sinh chia thành 2 lớp, ngoan ngoãn, chăm chỉ đọc, viết, làm phép tính theo hướng dẫn của Đại đức Danh Dung - Trụ trì Chùa Đồng Tranh và ông Danh Sại (68 tuổi) - người đã 13 năm tình nguyện ươm mầm ngôn ngữ Khmer miễn phí cho trẻ em trong xã.

Ông Danh Sại vừa chỉnh sửa từng nét bút cho học sinh, vừa chia sẻ:  “Được tham gia dạy chữ Khmer cho con em đồng bào Khmer tôi rất vui. Mỗi ngày lớp học kéo dài 2 tiếng. Tôi cố gắng truyền dạy để con em đồng bào biết nói, biết viết được tiếng Khmer”.

Theo Hội Đoàn kết sư sãi yêu nước tỉnh An Giang, trong dịp hè năm 2026, các chùa Phật giáo Nam tông Khmer trên địa bàn tỉnh mở 461 lớp dạy chữ Khmer từ lớp 1 đến lớp 5, thu hút gần 13.000 con em đồng bào Khmer và chư tăng theo học. Cùng với việc dạy chữ, các chùa luôn chú trọng việc truyền dạy về các phong tục tập quán, nghi lễ, đạo đức và văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer.

Sau 3 mùa hè tham gia lớp học chữ Khmer ở chùa Sóc Xoài (xã Hòn Đất), tỉnh An Giang, em Danh Hùng (13 tuổi) biết viết, đọc hầu hết các câu chữ dùng trong giao tiếp, sinh hoạt, đời sống và hiểu biết nhiều hơn về truyền thống văn hóa đồng bào Khmer. “Việc học viết, nói tiếng Khmer đối với em rất cần thiết. Giờ em thêm hiểu và yêu tiếng nói của dân tộc mình hơn”, em Danh Hùng chia sẻ.

Tiếp sức người giữ chữ Khmer

Đại đức Danh Dung - Trụ trì Chùa Đồng Tranh dạy chữ Khmer cho các em học sinh. Ảnh: Thanh Tiến

Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh An Giang cho biết, sau khi hợp nhất đơn vị hành chính, tỉnh có gần 5 triệu dân, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số hơn 472.000 người, chiếm khoảng 9,53% dân số toàn tỉnh, riêng đồng bào Khmer có hơn 399.000 người. Theo thông lệ, hằng năm vào dịp hè, hầu hết các chùa Nam tông Khmer trong tỉnh đều tổ chức lớp dạy chữ Khmer, thu hút hàng chục nghìn học sinh, chư tăng tham gia. Các lớp học này chủ yếu do các vị sư và Achar (người có uy tín trong vùng đồng bào Khmer) thông thạo tiếng Khmer và có trình độ, kiến thức về văn hóa, phong tục tập quán dân tộc Khmer phụ trách giảng dạy.

"Việc mở lớp dạy chữ Khmer trong các dịp hè bên cạnh góp phần giữ gìn tiếng nói và chữ viết của đồng bào Khmer trong cộng đồng, còn góp phần gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa, truyền thống dân tộc, cùng xây dựng một cộng đồng đoàn kết, phát triển bền vững", ông Danh Phúc - Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh An Giang cho biết.

Cũng theo Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh An Giang, theo Nghị quyết số 13/2024/NQ-HĐND, ngày 22/7/2024 của HĐND tỉnh Kiên Giang (cũ), sau đó được HĐND tỉnh An Giang (sau khi hợp nhất hai tỉnh An Giang và Kiên Giang) tiếp tục áp dụng, người trực tiếp giảng dạy chữ Khmer được hỗ trợ 30.000 đồng mỗi tiết dạy, tối đa 24 tiết mỗi tuần và không quá 10 tuần trong một năm. Khoản hỗ trợ trên tuy không nhiều nhưng thể hiện sự quan tâm của tỉnh và qua đó tiếp thêm niềm tin, động lực để các lớp học chữ Khmer được tiếp tục duy trì.

Ngày 29/6 vừa qua, tại Kỳ họp thứ 3 (kỳ họp chuyên đề) HĐND tỉnh An Giang khóa XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031, HĐND tỉnh An Giang đã thông qua Nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ người dạy tiếng nói, chữ viết dân tộc thiểu số tại các cơ sở tôn giáo và các điểm dạy tiếng nói, chữ viết do cộng đồng tổ chức trên địa bàn tỉnh An Giang.

Nghị quyết quy định thống nhất mức hỗ trợ 30.000 đồng/tiết; thời gian hỗ trợ không quá 10 tuần/năm và số tiết dạy được hỗ trợ tối đa 24 tiết/tuần/lớp đối với việc giảng dạy tiếng nói, chữ viết của cả ba dân tộc Khmer, Hoa và Chăm.  Ngoài việc quy định rõ đối tượng, phạm vi và mức hỗ trợ, Nghị quyết còn bổ sung các nguyên tắc, điều kiện để được hưởng chính sách, như: người trực tiếp giảng dạy phải có khả năng đọc, viết và sử dụng tiếng nói, chữ viết của dân tộc được giảng dạy; được cơ sở tôn giáo hoặc tổ chức, cá nhân được cơ quan có thẩm quyền cho phép đứng ra tổ chức lớp học phân công tham gia giảng dạy; tham gia giảng dạy trên tinh thần tự nguyện, có trách nhiệm trong việc truyền dạy tiếng nói, chữ viết cho người học; được cộng đồng, cơ sở tổ chức lớp học tín nhiệm và mỗi lớp học phải có tối thiểu 15 học viên tham gia thường xuyên trong thời gian tổ chức lớp học.

Ngoài các lớp dạy chữ Khmer, các lớp dạy đàn và nhạc ngũ âm tại các địa phương có đông đồng bào dân tộc Khmer tại An Giang cũng đang góp phần bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống.

Thanh Tiến